جایگاه اصحاب ایرانی امام جواد (ع) در علم حدیث با تأکید بر کتب اربعه شیعه

نویسندگان

1 استاد گروه تاریخ دانشگاه اصفهان.

2 دانشجوی دکترای تاریخ تشیع دانشگاه اصفهان.

چکیده

امامان شیعه بر اثر اوضاع اجتماعی حاکم بر جامعه‌شان، برنامه‌ای برای ارشاد و هدایت مردم روزگار خود و تمدن‌سازی پیش گرفتند و به فرهنگ‌سازی و تربیت شاگردان بسیار، همّت گماردند تا مدنیّت اسلامی ماندگار شود. امام جواد (ع) نیز در این میان برای دست‌یابی به چنین هدف‌هایی، شاگردانی تربیت کرد که برخی از آنان ایرانی‌تبار بودند. این گروه بیش‌تر، راوی حدیث و ناقل اندیشه‌های ناب تشیع به شمار می‌رفتند که آثار و روایات بسیاری در این زمینه از آنان بر جای مانده است. بسیاری از این روایات، فقهی‌اند و آنها را در کتاب‌های چهارگانه شیعیان می‌توان یافت. این پژوهش به روش توصیفی ـ تحلیلی از طریق مطالعه کتاب‌خانه‌ای، به پرسش‌های زیر پاسخ می‌گوید:
1. چند تن از اصحاب ایرانی امام جواد (ع) در زمینه حدیث و روایت از دیگران فعال‌تر بوده‌اند؟
2. آیا یاران ایرانی امام جواد (ع) در زمینه حدیث شیعه آثاری پدید آورده‌اند؟
3. چند روایت (مستقیم یا به واسطه امام جواد (ع) و دیگر امامان) در چه موضوعی، از اصحاب ایرانی امام جواد (ع) در کُتب اربعه آمده است؟
4. چند درصد از روایات کتب اربعه، از طریق یاران ایرانی امام جواد (ع) نقل شده است؟

کلیدواژه‌ها